Co to jest babeszjoza?

Babeszjoza (piroplazmoza) to choroba pasożytnicza wywoływana przez pierwotniaka Babesia canis, przenoszonym przez kleszcze z gatunku Dermacentor reticulatus (kleszcz łąkowy). W Polsce babeszjoza u psów jest coraz powszechniejsza – kleszcze z tym pasożytem spotykane są na terenie całego kraju, w tym w okolicach Bielska-Białej.

Pasożyt atakuje czerwone krwinki (erytrocyty), rozmnaża się w nich, a następnie niszczy, wywołując hemolizę – gwałtowną i rozległą anemię, która jest bezpośrednią przyczyną objawów choroby.

Jak dochodzi do zakażenia?

Do transmisji Babesia canis dochodzi, gdy kleszcz ssie krew przez minimum 48–72 godziny. Dlatego codzienna kontrola ciała psa i szybkie usuwanie kleszczy jest kluczowe.

Sezon aktywności kleszczy łąkowych (przenosicieli babeszjozy) jest dwuszczytowy:

Wiosna – marzec–maj
Jesień – sierpień–październik

Jednak przy łagodnych zimach kleszcze mogą być aktywne przez cały rok.

Objawy babeszjozy

Objawy pojawiają się zazwyczaj 1–3 tygodnie po ukłuciu przez zakażonego kleszcza.

Łagodna postać:

Apatia i osłabienie
Gorączka (39,5–41°C)
Utrata apetytu
Bladość błon śluzowych (dziąsła, spojówki)

Ciężka postać:

Żółtaczka – żółte zabarwienie dziąseł, skóry, białkówek
Ciemnobrązowy mocz (hemoglobinuria) – charakterystyczny objaw hemolizy
Wymioty, biegunka
Przyspieszony oddech i tętno
Ciężkie odwodnienie
Śpiączka, wstrząs

Ważne: babeszjoza może rozwijać się błyskawicznie – stan psa może pogorszyć się z dobrego na zły w ciągu kilku godzin. Każdy chory pies wymaga pilnej pomocy weterynaryjnej.

Diagnoza

Rozpoznanie babeszjozy weterynarz stawia na podstawie:

Rozmazu krwi pod mikroskopem – widoczne piroplazmy wewnątrz erytrocytów
Szybkiego testu antygenowego (SNAP test)
Badania hematologicznego (mocna anemia, obniżony hematokryt)
Biochemii krwi (wzrost bilirubiny, hemoglobiny w moczu)

Badania te są dostępne bezpośrednio w naszym laboratorium w lecznicy dla zwierząt i dają wynik w ciągu kilku godzin.

Leczenie babeszjozy

Leczenie obejmuje dwa elementy:

Leczenie przyczynowe

Imidokarb dipropionianowy (Imizol) – iniekcja podskórna; niszczy pasożyta; często podawana dwukrotnie w odstępie 2 tygodni

Leczenie wspomagające

Płyny dożylne (zwalczanie odwodnienia i wstrząsu)
Transfuzja krwi – w ciężkiej anemii
Leki ochronne na wątrobę
Witamina B12, żelazo, kwas foliowy – wspierają odbudowę erytrocytów

Rokowanie jest dobre przy wczesnym wykryciu. Nieleczona babeszjoza w ciężkiej postaci jest śmiertelna.

Ochrona psa przed babeszjozą

Nie istnieje szczepionka dostępna w Polsce (szczepionka Pirodog jest zarejestrowana w kilku krajach europejskich, ale nie w Polsce). Jedyną skuteczną ochroną jest zapobieganie ukłuciom kleszczy:

Dostępne środki ochrony:

Spot-on (pipetki) – aplikowane co 4 tygodnie na skórę karku; zawierają permetrinę lub flumetrynę
Tabletki doustne (fluralaner, afoksylaner) – działają przez 3 lub 12 miesięcy
Obroże przeciwkleszczowe – skuteczne przez 7–8 miesięcy
Spraye – uzupełniające

Codzienne kontrole

Po każdym spacerze – zwłaszcza w lesie i na łące – dokładnie przeszukaj sierść psa. Kleszcza usuń jak najszybciej specjalną pęsetą lub kleszczołapką, wykręcając go ruchem obrotowym.

Ponieważ babeszjoza jest przenoszona przez pasożyty zewnętrzne, warto przeczytać też poradnik o kleszczach u psów i kotów. Borelioza u psów jest też podobnym i ważnym tematem, który wymaga uwagi.

Jeśli kilka dni po usunięciu kleszcza pies stał się apatyczny i gorączkuje nasz weterynarz w Bielsku-Białej jest dostępny do konsultacji.