Czym jest anafilaksja?

Anafilaksja (wstrząs anafilaktyczny) to nagła, uogólniona i potencjalnie śmiertelna reakcja nadwrażliwości immunologicznej (typ I). Dochodzi do masowego uwolnienia mediatorów zapalnych (histamina, leukotrieny), powodujących gwałtowne rozszerzenie naczyń krwionośnych, spadek ciśnienia i skurcz oskrzeli.

Bez natychmiastowego leczenia może dojść do wstrząsu krążeniowego i śmierci w ciągu minut.

Najczęstsze czynniki wywołujące (alergeny)

U psów

Leki – szczególnie penicyliny, sulfonamidy, szczepionki (rzadko),
Jad owadów – pszczoły, osy, szerszenie (szczególnie przy wielokrotnym ukąszeniu),
Pokarmy – orzeszki ziemne, ryby, inne alergeny pokarmowe,
Kontrast do RTG/CT.

U kotów

Leki (podobnie jak psy),
Jad owadów,
Niekiedy antypasożytnicze spot-on (aplikacja w nadmiernej dawce).

Objawy anafilaksji

Objawy pojawiają się nagle – zwykle w ciągu sekund do minut od ekspozycji na alergen.

U psów

Wymioty i biegunka – objawy gastrointestinalne (przewód pokarmowy to główny narząd wstrząsowy u psa),
Silne ślinienie,
Bladość dziąseł,
Tachykardia lub bradykardia,
Osłabienie, zapaść, utrata przytomności,
Obrzęk pyska i krtani (trudności z oddychaniem) – rzadziej niż u ludzi.

U kotów

Duszność i kaszel (skurcz oskrzeli dominuje),
Pobudzenie lub utrata przytomności,
Bladość lub sinica błon śluzowych,
Wymioty.

Pierwsza pomoc przy anafilaksji

Natychmiast jedź do pogotowia weterynaryjnego w Bielsku-Białej – anafilaksja nie jest sytuacją, w której można czekać.

W drodze do weterynarza:

Jeśli pies lub kot jest nieprzytomny – ułóż na boku, sprawdź oddech,
Nie podawaj nic doustnie,
Ogranicz stres.

Jeśli masz przepisaną przez weterynarza adrenalinę (autoinjector epinephrine) – podaj wg instrukcji.

Leczenie w gabinecie weterynaryjnym

Leczenie anafilaksji musi być błyskawiczne:

Adrenalina (epinefryna) – lek ratujący życie; podana domięśniowo lub dożylnie; powoduje skurcz naczyń i rozszerzenie oskrzeli,
Płyny dożylne – wyrównanie hipowolemi (niskie ciśnienie),
Kortykosteroidy (deksametazon) – ograniczenie reakcji zapalnej,
Leki przeciwhistaminowe (diphenhydramina),
Tlen – przy duszności,
Bronchodilatatory (aminofilina) – przy skurczu oskrzeli,
Monitorowanie EKG i ciśnienia.

Po ustabilizowaniu stanu konieczna jest obserwacja przez minimum 6–12 godzin – możliwy jest dwufazowy przebieg reakcji.

Jak zapobiegać anafilaksji?

Poinformuj weterynarza o wszelkich wcześniejszych reakcjach alergicznych na leki lub szczepionki,
Przy uczuleniu na jad owadów – rozważ nosić adrenalinę podczas spacerów z psem,
Po szczepieniu lub podaniu leku – zaczekaj 20 minut w gabinecie weterynaryjnym,
Prowadź „paszport alergiczny" z informacją o uczuleniu.

Podsumowanie

Anafilaksja to stan bezpośredniego zagrożenia życia. Weterynarz w Bielsku musi być osiągalny jak najszybciej. Jeśli Twój pupil w przeszłości reagował silnie na leki lub ukąszenia owadów – porozmawiaj z nami o planie postępowania na wypadek kolejnej reakcji. Jesteśmy tu dla Ciebie.

Skontaktuj się z nami

Sprawdź też powiązane poradniki

Jeśli chcesz lepiej przygotować się do opieki nad pupilem, przeczytaj też poradnik jak rozpoznać ból u psa i kota, materiał o mierzeniu temperatury u psa i kota oraz praktyczny tekst o pierwszej pomocy po wypadku komunikacyjnym psa i kota.