Choroby wątroby u psów – objawy, diagnostyka i dieta

Wątroba pełni w organizmie psa ponad 500 różnych funkcji – uczestniczy w metabolizmie tłuszczów, białek i węglowodanów, detoksykacji, produkcji białek krzepnięcia krwi, wydzielaniu żółci i magazynowaniu glikogenu. Ma też duże zdolności regeneracyjne i kompensacyjne – oznacza to, że jakakolwiek choroba może długo nie dawać objawów, a gdy się już pojawiają, często wskazują na znaczne uszkodzenie narządu.

Najczęstsze choroby wątroby u psów

Ostre zapalenie wątroby

Nagłe zapalenie o różnych przyczynach: toksyny, infekcje (leptospiroza, nosówka), leki (NLPZ, niektóre antybiotyki), grzyby. Wymaga natychmiastowego leczenia.

Przewlekłe zapalenie wątroby

Długotrwały proces zapalny prowadzący do marskości. Może mieć podłoże autoimmunologiczne, toksyczne lub genetyczne.

Marskość wątroby

Końcowe stadium wielu chorób wątroby – zastąpienie tkanki czynnej tkanką łączną (włóknienie). Nieodwracalne.

Choroby genetyczne u predysponowanych ras

Bedlington terrier, Labrador retriever – miedziopochodna hepatopatia (dziedziczne gromadzenie miedzi w hepatocytach; u Bedlington teriera spowodowana mutacją genu COMMD1)
Doberman, Cocker spaniel – przewlekłe aktywne zapalenie wątroby
Cairn terrier, West Highland white terrier – przecieki wrotno-układowe (PSS) oraz idiopatyczne zapalenie i zwłóknienie wątroby

Ropień wątroby i torbiele

Występujące rzadziej, ale które mogą wymagać interwencji chirurgicznej.

Nowotwory wątroby

Pierwotne (hepatocellular carcinoma) lub przerzutowe – u starszych psów.

Objawy chorób wątroby u psa

Objawy są niespecyficzne i mogą naśladować inne schorzenia:

Wymioty i biegunka – często przewlekłe, nawracające
Utrata apetytu i masy ciała
Wzmożone pragnienie i oddawanie moczu (poliuria/polidypsja)
Żółtaczka – zażółcenie białkówek, śluzówek, skóry (przy zaawansowanym uszkodzeniu)
Wodobrzusze – płyn w jamie brzusznej
Powiększenie brzucha
Ciemny mocz lub odbarwiony kał – ciemne zabarwienie moczu (bilirubinuria) jest wczesnym sygnałem, który właściciel może zauważyć; jasny, odbarwiony kał świadczy o niedoborze żółci w jelitach
Neurologiczne – encefalopatia wątrobowa: splątanie, utrata orientacji, drgawki
Skłonność do krwawień – przy niedoborze czynników krzepnięcia

Diagnostyka chorób wątroby

Badania laboratoryjne

ALT (GPT) – marker uszkodzenia hepatocytów (najczulszy)
ALP (fosfataza alkaliczna) – wzrasta przy cholestazie
AST, GGT, bilirubina – uzupełniające wskaźniki
Albuminy, BUN, glukoza – czynność syntetyczna wątroby
Kwasy żółciowe – czuły wskaźnik funkcji wątroby (test stymulacji posiłkiem)
Morfologia – niedokrwistość, zmiany w leukogramie

Badania obrazowe

Diagnostyka obrazowa – USG jamy brzusznej jest podstawowym badaniem oceniającym strukturę wątroby, obecność guzków, torbieli, zwłóknienia czy płynu w jamie brzusznej. Pozwala również ocenić przepływ krwi w naczyniach wątrobowych (Doppler).
RTG – powiększenie lub zmniejszenie wątroby
CT lub MRI – przy podejrzeniu nowotworu lub anomalii naczyniowej

Dieta wątrobowa u psa

Żywienie odgrywa kluczową rolę we wspomaganiu chorej wątroby:

Białko wysokiej jakości – aktualne wytyczne WSAVA odradzają rutynową restrykcję białka; ograniczenie wskazane wyłącznie przy encefalopatii wątrobowej; na co dzień priorytetem jest wysokostrawne białko (drób, jajka, nabiał), które nie obciąża procesu detoksykacji amoniaku
Ograniczenie miedzi – przy chorobach związanych z gromadzeniem miedzi (unikaj podrobów, zwłaszcza wątróbki)
Łatwostrawne węglowodany – ryż, ziemniaki jako źródło energii
Antyoksydanty – witamina E, SAMe (S-adenozylometionina), sylimaryna (wyciąg z ostropestu) – hepatoprotekcyjnie
Małe, częste posiłki – redukcja obciążenia metabolicznego

Czy suplementy pomagają?

Sylimaryna, SAMe i witamina E mają udokumentowane działanie hepatoprotekcyjne i mogą być stosowane jako wsparcie przy chorobach wątroby. Zawsze skonsultuj ich użycie z weterynarzem.

Kiedy reagować?

Jeśli pies ma żółte białkówki, puchnący brzuch lub wykazuje dezorientację – jest to stan pilny. Nasz weterynarz w Bielsku powinien zostać powiadomiony jak najszybciej.